Cała klasyczna muzyka świata zachodniego ma swoje korzenie w muzyce kościelnej, której początki sięgają do muzyki synagogalnej, rozwijając się poprzez chorał gregorianski do śpiewów liturgicznych. Psalmy tworzą muzykę i kształtują kulturę, stając się dziedzictwem naszych dzieci, stąd tak ważnym jest pielęgnowanie tradycji ich śpiewania. Często używane w formie czytań, z uwagi na ich rodzaj literacki, nazywają się po hebrajsku tehilim czyli „pieśni uwielbienia”, po grecku zaś psalmoi, co znaczy „piesni wykonywane przy dźwięku harfy”. Za autora większości ze stu pięćdziesięciu psalmów wchodzących w skład Starego Testamentu uważa się króla Dawida. Teksty te stanowiły często podstawę utworów religijnych o podniosłym charakterze, będących dziełem kompozytorów różnych epok. 
W ramach tegorocznej edycji Festiwalu, odbędą się trzy – zróżnicowane stylistycznie i programowo – koncerty. Organizatorem wydarzenia jest Parafia Ewangelicko-Reformowana w Warszawie, zaś pomysłodawcą i dyrektorem artystycznym Paweł Hruszwicki – dyrygent, pedagog, kierownik artystyczny i założyciel EKUMENICZNEGO CHÓRU KAMERALNEGO, który w maju b.r. koncertem inauguracyjnym rozpoczął II Festiwal Psalmów. Usłyszeliśmy wówczas dialog pomiędzy chórem a organami. Realizacja zamierzenia możliwa była, dzięki wielkiemu talentowi improwizatorskiemu organisty – Michała Markuszewskiego. W koncercie tym chór wykonał po raz pierwszy psalmy Stanisława Moniuszki.
Koncert poprowadził Wojciech Gąssowski.
Kolejny koncert w ramach drugiej edycji Festiwalu Psalmów, odbył się 15 czerwca 2014 roku o godz. 19.00, w Kościele Ewangelicko-Reformowanym w Warszawie (al. Solidarności 74). Poświęcony był chorałowi gregoriańskiemu, w interpretacji dwóch wyśmienitych zespołów specjalizujących się w tym gatunku muzyki kościelnej: Mulierum Schola Gregoriana CLAMAVERUNT IUSTI - zdobywcy dwóch pierwszych miejsc w kategorii śpiewu gregoriańskiego na 59. Międzynarodowym Konkursie „Polifonico” we włoskim Arezzo oraz VIRUM SCHOLA GREGORIANA Universitatis Musicali Friderici Chopin, w którego skład wchodzą studenci kierunku Muzyka Kościelna na Wydziale Dyrygentury Chóralnej, Edukacji Muzycznej, Muzyki Kościelnej, Rytmiki i Tańca Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie. Wystąpiły one pod kierunkiem wybitnego specjalisty chorału gregoriańskiego, dyrygenta i kompozytora – Michała Sławeckiego. Partie solowe wykonała Anna Mitura oraz Michał Sławecki, komentarz – Emilia Dudkiewicz. Koncert poprowadził Andrzej Krusiewicz.
W programie usłyszeliśmy Officium Defunctorum.

Dla przybliżenia wielowiekowego bogactwa śpiewu gregoriańskiego, pozwolimy sobie zacytować fragment publikacji "LIber Vigrensis" pod redakcją Michała Sławeckiego, będącej efektem Wigierskiech Spotkań Chorałowych "Gregorianum" organizowanych przez Dom Pracy Twórczej w Wigrach. Były to zajęcia warsztatowo-seminaryjne, formułą nawiązujace do wielowiekowej tradycji szkół śpiewu (tzw. schola gregoriana), prowadzone w oparciu o wzorce wykonawcze solesmeńskiego mnicha Dom Eugene Cardine'a i jego uczniów.

"Śpiew gragoriański odzyskuje dziś swoje dawne piękno. Jak fasada gotyckiej katedry poczerniała od zniszczenia, po oczyszczeniu staje się jasna, tak śpiew gregoriański, dzięki badaniom ostatnich czterdziestu lat zbliżył się do swojego pierwotnego sensu.
 Jest to głównie zasługa Dom Eugene Cardine'a, zakonnika z Solesmes, wieloletniego profesora w Papieskim Instytucie Muzyki Sakralnej w Rzymie. Ten subtelny znawca języka śpiewu gregoriańskiego i jego struktury, uchwycił co najmniej dwa głowne prawa rządzące dyscypliną: prawo elastyczności czasu sylabicznego i prawo artykulacji neumatycznej. Prawo elastyczności czasu sylabicznego oznacza, iż - jak dowiedziono na podstawie analiz średniowiecznych manuskryptów - pojedyncze dźwięki nie są traktowane w jednakowy sposób. Logika każdego dźwięku jest wspólesencjonalna z logika tekstu. Oznacza to wzajemne współistnienie, "zestrojenie" tekstu i melodii; dlatego tekst dobrze artykułowany jest melodii potrzebny w tym samym stopniu, co podkreślenie pewnych dźwięków potrzebne jest tekstowi, gdyż właśnie przez wzgląd na tekst dźwięki sa akcentowane. Artykulacja neumatyczna natomiast odnosi się przede wszystkim do fragmentów melizmatycznych; porządkuje je zgodnie z modalnością, odróżnia nuty strukturalne od ornamentalnych, nakierowując śpiewaka na prawidłową lekturę i interpretację znaków neumatycznych..."
                                                                          
                                                                                                           Nino Albarosa (Cremona, Włochy)


Trzeci, wrześniowy koncert Festiwalu, wypełnią nieznane kompozycje psalmowe wschodnich tradycji religijnych. 
Usłyszymy fenomenalny, świetnie sprawdzający się na koncertach Męski Zespół Wokalny KAIROS, który - jako jedyny w Polsce - w swoim repertuarze prezentuje piękne śpiewy cerkiewne oraz fragmenty liturgii ormiańskiej, gruzińskiej i greckiej. Dyrygentem i wokalistą zespołu jest Borys Somerschaf, którego artystyczną domeną jest dyrygentura i chór, zaś jako wokalista specjalizuje się w wykonaniach XIX i XX - wiecznych romansów rosyjskich. Będziemy mieli rzadką okazję usłyszeć oryginalne brzmienie lutni ud, na której zagra Tadeusz Czechak - absolutny ekspert w dziedzinie muzyki dawnej. Koncert uświetni Tomasz Skrętkowski, muzykujący na bębnach obręczowych oraz baryton - Krzysztof Chalimoniuk. Recytacja - Krzysztof Konrad.
W programie: psalmy cerkiewne, polskie, greckie, tureckie, hebrajskie.
Koncert poprowadzi Andrzej Krusiewicz.
Serdecznie zapraszamy. Mamy nadzieję, iż nasza propozycja koncertowa w pełni Państwa zadowoli i dostarczy nowych, wzbogacających nas duchowo przeżyć.  

Wstęp na wszystkie koncerty jest wolny !

Paweł Hruszwicki
dyrektor artystyczny

Zobacz plakat / pobierz plakat II Festiwalu Psalmów.


 

ORGANIZATOR
Parafia Ewangelicko-Reformowana w Warszawie

PATRONI
Międzynarodowe Stowarzyszenie Studiów Śpiewu Gregoriańskiego Sekcja Polska
Polskie Centrum Informacji Muzycznej
Jednota. Ewangelicki miesięcznik religijno-społeczny
Federacja Caecilianum
Polska Rada Ekumeniczna

PROGRAM

18.05.2014 19.00
15.06.2014 19.00
21.09.2014 19.00